شاخص توده بدنی (BMI) پرکاربردترین معیار جهانی برای ارزیابی تناسب قد و وزن در بزرگسالان است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) از BMI برای غربالگری کمبود وزن، اضافهوزن و چاقی استفاده میکند. با ابزار رایگان حسابچی، BMI خود را در چند ثانیه محاسبه کنید و بازه وزن ایدهآلتان را ببینید.
فرمول محاسبه BMI
فرمول رسمی WHO:
شاخص توده بدنی = وزن (کیلوگرم) تقسیم بر مجذور قد (متر)
مثال: فردی با وزن ۷۰ کیلوگرم و قد ۱۷۵ سانتیمتر (۱٫۷۵ متر):
70 ÷ (1.75 × 1.75) = 22.9
نتیجه ۲۲٫۹ است و در محدوده وزن نرمال قرار دارد.
جدول دستهبندی BMI (استاندارد WHO)
| محدوده BMI | وضعیت وزنی | توضیح |
|---|---|---|
| کمتر از ۱۸٫۵ | کمبود وزن | خطر کمبود مواد مغذی و ضعف سیستم ایمنی |
| ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ | وزن نرمال | محدوده سالم با کمترین ریسک بیماریهای مرتبط با وزن |
| ۲۵ تا ۲۹٫۹ | اضافهوزن | افزایش خطر دیابت نوع ۲، فشار خون و بیماری قلبی |
| ۳۰ تا ۳۴٫۹ | چاقی درجه یک | چاقی خفیف تا متوسط |
| ۳۵ تا ۳۹٫۹ | چاقی درجه دو | چاقی شدید |
| ۴۰ به بالا | چاقی درجه سه | چاقی بسیار شدید (مورب) |
محدودیتهای BMI
BMI یک ابزار غربالگری سریع است، نه معیار قطعی سلامت. این شاخص تفاوت عضله و چربی را تشخیص نمیدهد؛ بنابراین برای ورزشکاران با توده عضلانی بالا، سالمندان و زنان باردار ممکن است نتیجه گمراهکننده باشد. برای ارزیابی دقیقتر با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
ابزارهای مرتبط سلامت
برای مدیریت وزن و سلامت، ابزارهای تکمیلی حسابچی را هم ببینید: محاسبه کالری روزانه، محاسبه متابولیسم پایه (BMR)، محاسبه سن بارداری و محاسبه سن.
سوالات متداول درباره BMI
BMI (Body Mass Index) شاخصی استاندارد برای ارزیابی تناسب وزن نسبت به قد است. با تقسیم وزن بر حسب کیلوگرم بر مجذور قد بر حسب متر محاسبه میشود و توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) برای غربالگری اضافهوزن و چاقی در بزرگسالان استفاده میشود.
فرمول رسمی: BMI = وزن (کیلوگرم) ÷ [قد (متر)]². مثلاً اگر ۷۰ کیلوگرم وزن و ۱۷۵ سانتیمتر قد دارید، BMI شما ۲۲٫۹ است. در ابزار بالای همین صفحه فقط قد و وزن را وارد کنید تا نتیجه فوراً نمایش داده شود.
طبق استاندارد WHO، محدوده BMI نرمال برای زنان و مردان بزرگسال یکسان است: بین ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹. زیر ۱۸٫۵ کمبود وزن، ۲۵ تا ۲۹٫۹ اضافهوزن و ۳۰ به بالا چاقی محسوب میشود.
بازه وزن سالم برای هر قد، BMI بین ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ است. ابزار حسابچی پس از محاسبه BMI، بازه وزن مناسب شما را بر اساس قدتان نشان میدهد و میزان کمبود یا اضافهوزن را محاسبه میکند.
خیر. BMI تفاوت بین توده عضلانی و چربی را تشخیص نمیدهد؛ ورزشکاران با عضله زیاد ممکن است BMI بالا داشته باشند بدون چربی اضافه. برای ارزیابی دقیقتر، اندازهگیری درصد چربی بدن یا مشورت با پزشک توصیه میشود.
خیر. تفسیر BMI در کودکان و نوجوانان بر اساس سن و جنسیت و با نمودارهای رشد انجام میشود، نه محدودههای ثابت بزرگسالان. این ابزار برای افراد ۱۸ سال به بالا طراحی شده است.